ANKARA (QHA) -

"Ne yazık ki biz kimseden gerçek manada ve savaş şartlarının gerektirdiği düzeyde bir himaye göremedik, gelen vurdu giden vurdu" diyen Suriye Türkmen Millî Hareket Partisi Başkan Yardımcısı Ziyad Hasan, Esad'ın (muhaliflerin deyişiyle Esed) Putin ile Moskova'da görüşmesini de değerlendirerek, "Putin, Suriye'de bulunan Esed ve tüm destekçilerinin patronu benim, diyor " ifadesini kullandı.

Rusların PYD'yi hiçbir zaman terörist olarak görmediğini vurgulayan Türkmen Lider Ziyad Hasan, Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'un Suriye’de rejime muhalif ÖSO'yu havadan desteklemeye hazırız ifadelerine karşılık ise "Tabloya bakınca yapılan açıklamada ne kadar samimiyetsiz oldukları açıkça görülüyor" dedi.

İlerleyen süreçte İran-Rusya hattında bazı gerginliklerin yaşanabileceğine de dikkat çeken Hasan, Esad'ın Moskova ziyaretini, Suriye'de gündeme gelen erken seçimi, Rusya'nın lehine çevirmek istediği tabloyu, PKK ve PYD'nin rolünü ve bölgedeki sivillerin yaşadıklarını QHA muhabirine değerlendirdi.

Suriye'de bir iç savaş vardı ve sonrasında buna IŞİD'i öne sürerek Rusya da dahil oldu. Suriye'ye Rusya'nın müdahalesi sizce doğru muydu?

Aslına bakarsanız Rusya, Suriye'de yaşanan gelişmelere siyasi ve askeri anlamda en başından beri müdahil idi. Sormuş olduğunuz direkt askeri müdahale kararı ise muhtelif sebeplerle alındı ve Rusya'nın Suriye ve bölge geleceğinde söz sahibi olmasını amaçlamaktadır. Bu kararın bizim açımızdan olumlu hiçbir yanı olamaz; çünkü Ruslar açık ve net bir şekilde IŞİD'i bahane ederek aralarında Türkmen guruplarının da bulunduğu Esed muhaliflerini vuruyor.

Suriye'deki yaşanan gelişmelere Rusya nasıl başından beri müdahildi? Biraz açar mısınız?

Siyasi alanda Esed rejimine sağladığı en büyük destek Güvenlik Konseyi'nde rejime karşı olan bütün gelişmelere engel olması ve veto hakkını kullanmak oldu. Buna ek olarak Cenevre görüşmelerinden çıkan 6 maddelik Cenevre-1 anlaşmasını rejim lehine yorumladı. Askeri anlamda ise rejimin tüm askeri araçlarını ve silahlarını temin etti ve her türlü lojistik desteği sağladı. Çünkü Suriye ordusu silah tedarikinde en çok Rusya'ya bağımlıdır.

Suriye artık Rusya'ya bağımlı hale geldi yani...

Rusya için önemli olan Suriye'nin Akdeniz sahilleridir. Orada kendisine damardan bağlı bir bölge kuruyor ve bu amaç için ciddi askeri yığınak yapıyorlar. İlerleyen süreçte diğer ülkeler ne yapar bilmiyoruz ama şimdilik Ruslar o bölgede istediklerine ulaşmış durumda. Suriye bölünse de birliğini muhafaza etse de Rusya'nın orayı terketme niyeti yok.

"IŞİD'İ KULLANAN ÜLKELERİN BAŞINDA RUSYA GELİYOR"

Rusya'nın bölgedeki operasyonlarına başlamasıyla söylendiği gibi IŞİD'e bir darbe vuruldu mu? 

IŞİD farklı devletlerin istihbarat teşkilatları tarafından kullanılan çok uluslu ve devletler arası bir terör örgütüdür. Bu örgütü kullanan ülkelerin başında Rusya gelmektedir ki bugüne kadar IŞİD'i kullanarak kendi lehine çok ciddi manada faydalar sağlamıştır. IŞİD'in onlar açısında iyi bir yatırım aracı olmasının en büyük sebeplerinden birisi de istedikleri anda ve zamanlamada askerî müdahale argümanı olmasıdır. IŞİD'i vurmak için geliyorum diyene kim ne diyebilir ki?

Suriye halk hareketini bir demokrasi ve hak mücadelesinden terörizme karşı bir savaşa dönüştürdüler. Aynı zamanda IŞİD en büyük savaşlarını Esed muhaliflerine karşı verdi. Rusya'nın vurduğu yerler Esed'e muhalif olan kesimlerdir ve İŞİD göstermelik bazı hava saldırıları dışında son derece konforlu şartlarda göreve devam ediyor.

"BU CEPHE RUSLARIN SAVUNDUĞU CEPHENİN TAM KARŞISINDADIR"

Bölgedeki halkın durumundan söz edebilir misiniz? Ve tabii Türkmenler. Rusya Suriye'yi bombalarken bu bombalar IŞİD yerine Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı yerlere düşüyor. Neler söylersiniz?

Suriye siviller için yaşanılabilir bir ülke olmaktan çıkmış durumdadır. Her zaman her yerde bir kurşun ve bir varil bombasıyla ölmek mümkündür. Bu şartlar insanlara hiçbir şekilde hayat hakkı ve yaşama imkanı tanımamaktadır. Hastalıklar ve geçim sıkıntıları dünyanın hiçbir yerinde olmadığı kadar yoğun ve ağırdır. Bizim Türkmenler bu tablonun bir parçasıdır ve ne yazık ki gün geçtikçe bu şartlar daha da zorlaşıyor.

Rusya'nın Türkmen bölgelerini vurması ondan beklenen bir hareket idi; çünkü Türkmenlerin bölgede durdukları yer ve cephe bellidir, ki bu cephe Rusların savunduğu cephenin tam karşısındadır. Biz Türkmenler baştan beri safımızı Esed'e karşı konumlandırdık. Ruslar ise Esed'in her türlü koruyucusu oldu; ama ne yazık ki biz kimseden gerçek manada ve savaş şartlarının gerektirdiği düzeyde bir himaye göremedik, gelen vurdu giden vurdu.

"HER TÜRLÜ GIDA VE İLAÇ İHTİYACI VAR"

Bölgede halkın en çok neye ihtiyacı var? Size neler anlatıyorlar? 

Hayatı idame ettirme noktasında her türlü gıda ve ilaç ihtiyacı var; ancak yayılarak devam eden savaş ve bunun neticesinde meydana gelen asayiş sorunları en basit bir ekonomik hareketliliğin önünü kesmektedir. Netice itibariyle halk bulunduğu bölgelerde tutunmakta zorluk yaşıyor; ama insanlarla konuştuğunuz zaman duyduğunuz ilk soru "neden bu muhalefete uçak savar verilmiyor?" ve "neden varil bombaları durdurulmuyor ?" oluyor.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Suriye’de ÖSO (Özgür Suriye Ordusu) diye adlandırılan muhalefeti havadan desteklemeye hazırız, dedi...

Ruslar Suriye'de hava saldırısına başladığı günden beri muhalifleri vuruyor ve bunu açık bir şekilde yapıyor. Çünkü onların terör tanımında şu var: Esed'e karşı olan herkes teröristtir. Bu tabloya bakınca yapılan açıklamada ne kadar samimiyetsiz oldukları açıkça görülüyor.

"SEN MUHALİFLERİ DESTEKLERSEN BEN DE PKK'YI DESTEKLERİM DİYOR"

Türkmenler bölgede terör örgütü PKK'nın Suriye'deki uzantısı PYD ile de çatışıyor. Rus Büyükelçi de PKK'yı terör örgütü olarak tanımadıklarını açıklamıştı..

PYD hiçbir zaman Ruslar için terörist olmadı. Çünkü PYD Suriye'de Esed müttefiğidir ve muhalifleri zayıflatmak için kullanılmıştır.

Aynı zamanda Türk hava sahasını ihlal ederek Türkiye'ye mesaj veren Rusya bu örgütü Türkiye aleyhinde şantaj malzemesi olarak elde tutmaya çalışıyor. "Sen muhalifleri desteklersen ben de PYD ve dolayısıyla PKK'yı desteklerim" diyor.

"550 İNSANIMIZI KAYBETTİK"

Rusya operasyonlarıyla hayatını kaybeden siviller ile ilgili sizin elinizde son bir veri var mı?

Bu konuda elimizde olan bilgiler kesin olmamakla beraber son rakamlar 550 insanımızı kaybettiğimizi gösteriyor. Bunlardan yaklaşık 180 vatandaşımız sivillerden oluşuyor.

Esad'ın Moskova'da Putin ile gerçekleştirdiği görüşmeyi nasıl yorumlarsınız?

Bu ziyaretle Rusya dünyaya, Suriye meselesini görüşecekseniz bu konunun bir numaralı muhatabı benim, dedi. Putin, Suriye'de bulunan Esed ve tüm destekçilerinin patronu benim, diyor ve görüşmenin bütün detaylarında bu propagandayı açık bir şekilde yaptı. Ruslar Suriye meselesini dış politikalarının merkezine oturtmuş durumda ve Rusların Akdeniz hayalini Suriye üzerinde ısrarla gerçekleştirmek peşindeler. Görüşmede ne konuşulduğundan fazla görüşmenin kendisidir asıl mesaj. Yoksa Esed'e iletecekleri mesajı farklı yollardan iletirdi Putin.

RUSLAR VİYANA'DA 3'E KARŞI TEK KALINCA...

Yine Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, yaptığı açıklamada, Suriye krizinin çözümü için yürütülen müzakerelerin İran'ın katılımı olmaksızın ümit vadetmeyeceği, bu sürece Mısır, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün'ün de katılması gerektiğini söyledi. Neler söylersiniz?

Ruslar Viyana'da yapılan dörtlü görüşmede üçe karşı tek kaldılar, yani ABD, Suudi Arabistan ve Türkiye karşısında yalnız kaldılar. Bu ülkelerin aynı argümanlara sahip olduğunu iddia etmiyorum ama Esed'in gitmesi konusunda birleşiyorlar. Rusya bu tabloyu değiştirmek ve lehine çevirmek niyetinde. Önerdiği ülkelerden önemli olanlar İran ve Mısır. İran'ın tutumunu biliyorsunuz ve son zamanlarda Sisi de Suriye meselesinde Suudlara rağmen Rus cephesinde yer alıyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Ürdün'ün duruşları birbirini dengeler durumda. Ruslar bu öneriyle kendi lehlerine önemli bir adım atmış oldu.

"ESED KENDİ OTURDUĞU MAHALLEDE BİLE SEÇİM YAPAMAZ DURUMDA"

Suriye'nin başkenti Şam'da Rus parlamenterlerden oluşan heyetle görüşen Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın, erken seçim düzenlemeye hazır olduğunu söylediği ileri sürülüyor. Suriye erken seçime hazır mı?

Suriye meselesi uluslararası bir sorun haline geldi. Seçimle falan hallolacak bir mesele olmaktan çıkmıştır. Rejim yetkilileri kendince bir şeyler söyleyebilir ama sorun ancak Suriye dışında bir masada çözülebilir. Aksi takdirde bu savaş bitmez. Esed'e gelince, kendi oturduğu mahallede bile erken seçim yapamaz durumda.

"ELDE EDİLECEK KAZANIMLAR MÜTTEFİKLERİN ARASINI BOZABİLİR"

İran, Suriye'deki asker sayısını artırdığını bildirdi. Nasıl yorumluyorsunuz? 

Rus hava operasyonlarıyla birlikte bu yönde gelişmeler yaşandı ancak onlar açısından sonuçlar pek de içaçıcı değil. Sahada ciddi bir ilerleme kaydedemediler. Burada amaçlanan şey kriz sonrası oluşacak ortamda saha hakimiyeti sağlamaktır. İranlılar kimseye güvenmiyor ve onları yok sayacak hiçbir anlaşmaya izin vermemek için yığınak yapıyorlar. Zira İran-Rusya hattında da bazı gerginlikler yaşanabilir. Elde edilecek kazanımlar müttefiklerin arasını bozabilir, herkes tedbirli davranıyor.

"21. YÜZYILIN EN BÜYÜK FELAKETİ"

İç savaş nedeniyle ülkesinden ayrılan Suriyeliler önce Türkiye ve sonrasında da dünya gündemine geldi. Konuyla ilgili AB ve BM'den gelen açıklamalar oldu. Ve halen kaçak yollar ile AB ülkelerine göç etmek isterken yakalanan mülteciler yine haberlere yansıyor. Bütün bunları düşündüğümüzde hem göç eden Suriyeliler hem de bölgedeki sivillerin geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Suriye'de 2011'de başlayan ve günümüze kadar devam eden büyük bir ateş yanmaktadır. Ben buna 21'inci yüzyılın en büyük felaketidir diyorum; çünkü daha kötüsünü düşünemiyorum. Şartları daha güvenli ve hayat hakkını muhafaza etmek ümidiyle insanlarımızı önce civar ülkelere daha sonra AB ülkelerine ilticaya mecbur kılmıştır. Mülteciler bu ülkelerde hayata tutunmaya çalışıyor. Olaylar devam ettikçe herkes kaldığı yerde kök salacak ve hayatını orada idame ettirecektir. Ben bu konuda biraz karamsarım ve çözümün yakın bir vadede gerçekleşemeyeceğine inanıyorum. Görüştüğüm Suriyelilerin büyük bir kısmı da benimle hemfikir.

Son olarak bölgede yaşananlarla ilgili medyaya yansımayanlar var mı?

Sahada yaşanan her türlü siyasi veya askeri olay herkesin kendi amacına hizmet edecek şekilde yansıyor tabiki. Ancak çocuğunu kaybeden anaların acısı, milyonlarca gözyaşı ve kalplerde yaşanan derin hasret ve hüzün duyguları yansımıyor, o acıları kimse anlatamaz.

Asya Atila

QHA