AKMESCİT / SİMFEROPOL (QHA) -

Kırım Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi’nde (KMPÜ) Şefika Gaspıralı’nın pedagoji mirasına adanan “Çağdaş Milli Eğitim Sistemi: Geçmişin Tecrübesi – Geleceğin Yolu” adlı bilim konferansı başladı.

Etkinlikte, KMPÜ ve Vernadskiy Kırım Federal Üniversitesi öğretim görevlileri ve yurt dışından gelen konuklar yer alıyor. Konferansa, New York’taki İsmail Gaspıralı okulu kurucusu, araştırmacı İbrahim Özdenoğlu, tarihçi Yümnü Dalkılıç (İstanbul), Gebze Kırım Derneği Başkanı Şerife Orak ve eşi Recep Orak katılıyor.

Konferans öncesi Zarema Aliyeva’nın yönetiminde üniversitenin Selsebil keman topluluğu sahne aldı.  Açılış konuşmasını yapan KMPÜ Rektörü Fevzi Yakubov, yurtdışından konferansa katılan misafirlere etkinliğe katıldıkları için teşekkürlerini bildirerek,  İsmail Bey Gaspıralı ve Şefika Gaspıralı’nın dünya medeniyetine yaptıkları katkıdan söz etti ve üniversitenin tüm öğretim üyelerinin Gaspıralı mirasını şu ya da bu şekilde hayata geçirdiğini belirtti.

Yakubov, “Gaspıralı sadece Türk dünyasını değil, dünya medeniyetine değişiklik getirdi. Onun “Rusya Müslümanlığı”, “Batı ve Doğu” çalışmaları, tüm dünyanın esas alarak yaşamaya çalıştığı hoşgörü örnekleridir. Bugün bir çok alim Gaspıralı’nın hayatı ve faaliyetlerini araştırıyor ve çok önemli büyük araştırma ve çalışmalar yapıldı. Bizim üniversitemiz ise en büyük Gaspıralı araştırmaları ocağıdır” şeklinde konuştu.

KMPÜ öğretim üyesi, bilimsel çalışmalardan sorumlu Rektör Yardımcısı Natalya Kropotova, Şefika Gaspıralı’nın, söz konusu konferansta ele alınan büyük insancıl fikirlerin sembolü olduğunu ifade etti.

Söz konusu konferans çerçevesinde halk eğitimi ve eğitimde kadının rolü konusunda konuşmalar yapılacağını kaydeden Kropotova, “Halk eğitimi, halkın gelenekleridir, onları korumak ve geliştirmek için koşullar yaratmak lazım. Etkinlik sırasında çocuk eğitimi hakkında da konuşulacağını göz önünde bulundurursak  kadınların eğitimdeki rolü abartılamaz” dedi.

KMPÜ Psikoloji ve Pedagoji Fakültesi Dekanı Pyotr Tsendekov, geçmişini bilmeyen halkın geleceği olmayacağını kaydederek, “benzer konferanslar düzenleyerek geleceğimizin olacağını söyleyebiliriz. Bilimsel çalışmalarımızda başarılar dilerim” dedi.

Konferansa Türkiye’den katılan Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Gebze Şubesi Başkanı Şerife Orak ise Türkiye’dki Kırım Tatarlarından büyük selam  getirdiği, belirterek, “Türkiye’da yaşayan her Kırım Tatarı, siz acı çektiğinizde, siz zorluklarla karşılaştığınızda bizim de acı çektiğimizi söyleyebilir” dedi.

Kırım Tatar eğitimcilerin halkının eğitimi ve medeniyetine yaptığı katkıya dikkat çekerek, “Bugün bu salonda birçok Şefika Gaspıralı görüyorum” dedi.

Daha sonra konferans çalışmalarına başladı ve “Çağdaş Eğitimin Teori ve Pratiğinde Şefika Gaspıralı’nın Pedagoji Mirası”, Eğitim Sisteminde Milli gelenekler. Sorunlar. Çözüm yolları”, Yüksek Okulda Kaliteli Pedagojik Eğitim Uzmanlarının Hazırlanması”,”Çocukların Okul Öncesi Eğitiminde Kadının Rolü”, “Filoloji Uzmanlarının Hazırlık Sisteminde “Çocuk Edebiyatı” Kursunun Yeri” konularında konuşmalar yapıldı.

Macaristanlı bilim adamları da söz konusu konferansa katkıda bulunarak üniversiteye ilgili konuda yaptıkları çalışmalarının yer aldığı dergileri hediye ettiler.

Şefika Gaspıralı, 1886 yılında Bahçesaray’da doğdu. Zamanında İslam dünyası için benzeri olmayan kadın hareketini kurmuştu. 1905 yılında babasının kurduğu Alem-i Nisvan dergisinin editörü oldu. 1-11 Mayıs 1917’de Moskova’da yapılan 1. Rusya Müslümanları Kurultayına delege olarak katıldı. 9 Aralık 1917’de yapılan 1. Kırım Tatar Kurultayı delegesi seçildi ve Kırım Tatar Milli Hükümetince Akmescit Pedagoji Okulunda müdürlüğe atandı. Kırım Tatar Milli Hükümetinin 1918’de Bolşevikler tarafından dağıtılmasından sonra Bakü’ye taşınmış ve orada pedagoji okulunu kurmuştu. Bakü’de Azerbaycan Başbakanı Yusuf Nasipbeyli ile evlendi. Azerbaycan Hükümeti Bolşevikler tarafından dağıtıldıktan sonra Nasipbeyli öldürüldü, Şefika Gaspıralı ise Türkiye’ye göç etti. Türkiye’de kimsesiz çocuklar evi müdürü olarak çalışan Şefika Gazpıralı, 1930 yılında Kırım Tatar Kadınlar Birliği’ni kurmuştu. 1975 yılında İstanbul’da vefat etti.

QHA