ANKARA (QHA) 21 AĞUSTOS 2018 -

Geçtiğimiz günlerde Ankara Kırım Derneği Genel Merkezi'nde Ukrayna Enformasyon Bakanlığı tarafından hazırlanan "Kremlin'in Esirleri" adlı belgesel gösterilmişti. Belgesel gösterimi sonrasında QHA'nın sorularını yanıtlayan Ukrayna'nın Ankara Büyükelçiliği'nin verdiği cevaplar şöyle;

"TÜRKİYE'YE MİNNETTARIZ" 

-Ukrayna'da bulunan Rus siyasi tutuklularla, Rusya'da bulunan siyasi tutukluların takas edilme durumu var mı? Bunun için görüşmeler oluyor mu?

"Ukrayna, demokratik değerlere ve ilkelere inanan, ayrıca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin temel hükümlerine bağlı olan bir ülke. Bu demek ki, ülkemizde farklı düşüncelere sahip oldukları için ve siyasi nedenlerden ötürü mahkûm edilen insanlar yok.

Öte yandan Rusya’nın 2014 yılında Ukrayna’ya karşı başlattığı askeri saldırganlık çerçevesinde ülkemizin tutukevlerinde ve hapishanelerinde Ukrayna ulusal güvenliği için tehlike oluşturan terörizm faaliyetleri  içinde bulunmakla suçlanan veya suçlu bulunan bir dizi Rus vatandaşı bulunuyor. Bunlardan bazıları Lugansk ve Donetsk bölgelerinde Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine karşı yürütülen askeri faaliyetlere direkt katılan insanlar.

Takas durumuna gelince, Ukrayna, Kremlin’in esirlerini, Ukrayna vatandaşlarını kurtarmak için her şeyi yapıyor. Bu kişileri vatana geri getirmek için çeşitli mekanizmalar ve şemalar üzerinde çalışılıyor, ancak Rus tarafı Kiev’in konu ile ilgili başvurularını sistematik olarak görmezden geliyor. Ayrıca siyasi tutsakların akrabalarının, hak savunucuların ve uluslararası toplumun yaptığı başvuruları da görmezden geliyor.

16 Ağustos’ta Ukrayna İnsan Hakları Yetkilisi Lyudmila Denisova, Ukrayna hapishanelerinde bulunan 22 Rus vatandaşının Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e onları Rusya’da tutulan Ukraynalı siyasi tutsaklarıyla yapılacak takas listesine dahil etme isteğini gönderdiğini bildirdi. Ukrayna tarafı bu takasa hazır. Fakat Moskova’dan ses yok.

Bunun dışında, Rusya Ukrayna’nın 21-22 Ağustos’ta Minsk’te Lugansk ve Donetsk bölgelerindeki durumu çözmek için kurulan Üçlü Temas Grubu görüşmeleri çerçevesinde iki ülkenin insan hakları yetkililerinin görüşme teklifine de cevap vermedi. Bu görüşme sırasında Ukrayna tarafı Ukrayna’daki hapishanelerde bulunan Rusya vatandaşlarını Rusya’da siyasi güdümlü sözde davalar çerçevesinde hapsedilen Ukrayna vatandaşlarıyla takas etmeyi teklif etmeyi düşünüyordu.

Açıkça görülüyor ki, Rus tarafı Rusya’da ve işgal edilen Kırım’da tutulan Ukraynalı siyasi tutsakları ve Rusya tarafından desteklenen Donbas’taki teröristlerin elinde olan Ukraynalı esirleri konusunu Ukrayna’daki durumu istikrarsızlaştırmak için kullanmaya çalışıyor. Aslında, Moskova şu an bu amaçla birçok yönde çaba harcıyor."

-Ukrayna, birçok sivil toplum kuruluşu ile birlikte Rusya'da bulunan siyasi tutukluların serbest bırakılması yönünde işbirliği yapıyor. Bunun dışında daha fazla yaptırım ya da başka kanallar yoluyla siyasi tutsaklar için girişim yapılıyor mu?

"Ukrayna devleti her zaman kendi vatandaşlarını koruyordu ve korumaya devam edecek. Geniş enformasyon kampanyası dışında biz Kremlin esirlerinin ve Ukrayna vatandaşlarının serbest bırakılması konusunu tüm uluslararası platformlarda ve tüm uluslararası temaslarımızda gündeme getiriyoruz.

Geniş uluslararası destek, dayanışma ve Moskova’ya uygulanan siyasi, diplomatik ve toplumsal baskı Kremlin esirlerinin serbest bırakılması mücadelesinde en önemli araçlar.

Türkiye’ye, Ukrayna toprak bütünlüğüne verdiği kararlı destek ve işgal edilen Kırım’da insan haklarının korunması konusunda harcadığı çabaları, ayrıca Ahtem Çiygöz ve İlmi Ümerov’un serbest bırakılması konusundaki yardımları için minnettarız.

Ukrayna ve ortaklarının çabaları sayesinde siyasi tutsaklarının serbest bırakılması ve Kırım’daki insan hakları durumunun düzeltilmesi, ayrıca Kırım’ın Rus işgaline son vermesini talep eden uluslararası belgeler git gide çoğalıyor.

19 Aralık 2017’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na, Ukrayna tarafından sunulan “Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Sivastopol şehrindeki insan hakları durumu” isimli kararı  kabul etti. Karar 70 ülke tarafından desteklendi.

Ayrıca aktif şekilde uluslararası hukuk mekanizmalarını kullanıyoruz. 10 Ağustos’ta Ukrayna, AİHM’ye Rusya’ya karşı yani dava açtı. Söz konusu dava Rusya’da tutulan Ukrayna vatandaşları siyasi tutsaklarının insan haklarının ihlal edilmesiyle ilgili. Eminiz ki, Avrupa mahkemesi Moskova’nın uluslararası hukuku ihmaliyle ilgili adaletli karar alır.

Öte yandan Kremlin esirleri de Rus rejimine karşı kendi protestolarına devam ediyorlar. Rus saldırganlığına karşı direnişin sembolüne dönüşen Kırım doğumlu Ukraynalı aktivist Oleg Sentsov üç aydan daha uzun bir süredir açlık grevine devam ediyor. Ona destek eylemleri hem Ukrayna’da hem diğer ülkelerde düzenleniyor.

Kremlin esirlerinin büyük kısmını daha önce 1944 yılında Moskova’nın acımasız baskı rejiminin kurbanı olan, Ukrayna toprak bütünlüğüne destek veren ve Kırım’ın işgalinden sonra baskılara rağmen Ukrayna yanlısı tutumunu savunmaya devam eden Kırım Tatarları oluşturuyor."

QHA