KİEV (QHA) -

Türkiye’nin Ukrayna Büyükelçisi Yönet Can Tezel, QHA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye’nin hava sahasını ihlal ettiği için Rus savaş uçağının düşürülmesinden sonra Rusya ile ilişkileri yorumladı, iki ülke arasında ticari ilişkilerin değişip değişmediği, Türkiye ve Kırım Özerk Cumhuriyeti arasında ticaretin devam edim etmediği konusunda bilgi verdi.
 
- Rus uçağı ile ilgili olaydan sonra Türkiye ve Rusya Federasyonu arasındaki ilişkiler nasıl değişti?
 
- Günümüzde Rusya ve Türkiye arasındaki ilişkilerde bir sorun yaşanmakta. Geçtiğimiz hafta meydana gelen sınır ihlali dolayısıyla, tüm uyarılarımıza ülkemizin sınırlarını, hava sahasını ihlal eden uçağı düşürmek zorunda kaldık. Bu bizim tercih ettiğimiz, istediğimiz bir şey değil, Rus uçağı olduğunu da sonradan anladık. Böyle bir şey olsun istemezdik ama oldu.
 
Bizim için ulusal güvenlik çok önemli bir şeydir, kırmızı çizgimizdir. Böyle durumlarda nasıl hareket edeceğimize ilişkin angajman kuralları, önlemler düzenlemesi vardı. O çerçevede hareket edildi. Biz kimseye saldırmadık, kendi sınırlarımızı meşru bir şekilde savunduk.

- Rusya’nın Türkiye ile ticari ilişkilerin durdurulması ile ilgili açıklamalarını nasıl yorumlayabilirsiniz?
 
- Biz bu meseleyi tırmandırmak istemiyoruz. Bu korktuğumuzdan, çekindiğimizden değil. Böyle durumlardan medenice hareket etmek lazım, konuşarak meseleleri halletmek lazım. Ekonomi, ticaret alanında ise zaten bir “piyasa mantığı” diye bir şey var. Rusya’nın getirdiği tedbirler dolayısıyla bazı şirketlerimiz başka bölgelere yönelebilirler, başka yerlerle ticaret yapmak isteyebilirler. Biz resmi düzeyde Rusya’nın tedbirlerine karşı karşı tedbirleri henüz kabul etmedik, ama bu olabilir de gerekirse.
 
Zaten herhalde Ukrayna dahil farklı ülkelerden işadamları, acaba Türkiye ile daha fazla iş yapma imkanı var mı diye şu anda araştırıyorlardır, piyasa böyle işliyor, kendiliğinden yürüyordur bu tür şeyler. Umarız Rusya da daha soğukkanlı bir şekilde bakar. Böyle öfkeli, abartılı tepkilerin kendilerine de zarar vereceğini anlar umarız.
 
- Türkiye ve Kırım arasında ticari ilişkiler devam ediyor mu? Bu konu medyada çok sık ortaya koyuluyor.
 
- Bizim Kırım’la ticaret yaptığımıza ilişkin bazı iddialar vardı. Halbuki hep söyledik, Türkiye’nin Kırım politikası çok açık, Türkiye, bu gayri hukuki, gayri meşru saydığımız bu ilhakı tanımıyor, tanımayacak. Denizcilik sektörümüze duyurular yaptık, Türkiye’nin politikasını anlattık. Uyarılarda bulunduk, bazı bir-iki bireyin Karadeniz’in o büyüklüğü içinde Türkiye’den Kırım’a gittiklerini söylemeden, çünkü o taktirde limanlarımızdan çıkamazlar, bir-iki tane geminin Rusların satın alıp kullandığını duyuyoruz. Türkiye gibi büyük ülkenin, büyük ekonominin birkaç gemi veya birkaç konteyner dolusu mal satıyım da faydalanayım gibi küçük düşünmesi düşünülemez. Türkiye böyle küçük hesaplar peşinde değil, bu komik ve bunu tepkiyle karşılıyorum. Maalesef Ukrayna’da biraz fazla yankı bulan bir gerçek dışı haber. Biz bu tür faaliyetleri zaten desteklemiyorduk, şimdi de olan birkaç varsa kesilecekse kesilecek bizim için bir kaydı, önemi yok onların. Ama keşke böyle olmasaydı, keşke Türkiye’nin Kırım’la ilişkileri Kırım Tatarlarına yardımcı olabilmek için de devam edebilseydi. Ben öyle arzu ederdim.

QHA