Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko’nun, kimyasal zehirli bir madde olan dioksin ile zehirlendiği kesinlik kazandı. Ukrayna Başsavcılığı, bir yıldan fazla bir süredir yürütülen soruşturma sonucunda, elde edilen resmî test sonuçlarını açıkladı: Yuşçenko, çirkinleştirilmek istenmiş.

Ukrayna Başsavcılığı’nın açıklamasında, Ukraynalı, ABDli, Alman ve Japon uzmanlarca yürütülen testlerin, Viktor Yuşçenko’nun önceden planlanarak zehirlendiğini gösterdiği kaydedildi. Ancak açıklamada, zehirlenmenin tam olarak hangi tarihte gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntı verilmedi.

Ukrayna Cumhurbaşkanı, 2004 yılının Eylül ayında Başkanlık seçimleri için yürütülen kampanya esnasında, Ukrayna Ulusal Güvenlik Teşkilâtı yetkilileri ile birlikte yediği bir akşam yemeğinden sonra rahatsızlanmış ve yüzünde bozukluklar meydana gelmişti. Avusturyalı doktorlar tarafından zehirlenmeye dioksinin yol açtığı belirlenmiş, ancak o sırada Ukrayna’da iktidarda bulunan Yanukoviç Hükümeti, Yuşçenko’nun suçlamalarını reddetmişti.

Zehirlenme, Yuşçenko, muhalefetin önde gelen bir adayı iken meydana gelmiş, daha sonra, bilindiği gibi, Yuşçenko, "Turuncu Devrim" sonucunda gerçekleşen başkanlık seçimlerinin ikinci turunda, başkan seçilmişti.

Zehirlenme sonucu, seçim kampanyasının yakışıklı muhalefet adayının yüzü korkunç bir görüntü almış ve seçim kampanyasında ciddi aksamalar meydana gelmişti.

Zehirlenme ile ilgili soruşturma, Yuşçenko iktidara geldikten sonra, 2005’de başlayabilmiş, ancak fazla bir ilerleme kaydedilememişti. Yuşçenko, soruşturmanın yavaş ilerlemesinden dolayı, eski başsavcı Svyatoslav Piskun’u suçlamıştı.

Yeni atanan başsavcı, ilk olarak Yuşçenko’dan kan örneklerinin alınmasını ve bunların yurtdışındaki laboratuarlarda incelenmesini sağladı. Örneklerin gönderildiği laboratuarlar, 2005 yılı içinde, Yuşçenko’nun kan örneklerinde dioksin saptandığını açıklamışlar, ancak yüzdeki bozulmaya kesin olarak bu maddenin yol açıp açmadığı kesinlik kazanmamıştı.


Yuşçenko’yu kim zehirlemek istedi?


Yuşçenko’nun zehirlendiği, ancak Kasım 2004’de başlayan ikinci seçim kampanyası sırasında kesin olarak açıklanabildi.

İngiliz The Times Gazetesi’nde 7 Aralık 2004’de yer alan bir haberde, Yuşçenko’nun Avusturyalı doktorları, zehirlenme olayını doğruladılar.

Viyana’daki Rudolfinerhaus Kliniği’nden Doktor Nikolai Korpan, The Times’a telefonla verdiği bilgilerde, şüpheye yer bırakmayacak ölçüde, Yuşçenko’ya kasdî olarak zehirli madde verildiği teşhisi koyduklarını ifade etmişti. The Times’ın, Yuşçenko’yu öldürülmesinin mi amaçlandığına dâir sorusuna, Doktor Korpan şu cevabı vermişti: "Evet, gayet tabiî ki, öldürülmek istenmiş..."

Yuşçenko’yu, rakibi Yanukoviç ve yandaşlarının mı, yoksa doğrudan Kremlin’in mi zehirlemek istediğine dâir şüpheler, bu olaydan sonra artmaya başladı. Yuşçenko, kampanya sırasında, rakiplerinin kendisine suikast hazırlığı içinde olduklarını söylüyordu.

Yuşçenko, 6 Eylül’de rahatsızlandıktan dört gün sonra âcil olarak Viyana’ya, Rudolfinerhaus Kliniği’ne getirildi. Karın ağrısı ile yüzünde ve gövdesinde lezyonlar vardı. Karaciğer, pankreas ve bağırsaklarında şişkinlikler ile sindirim sisteminde ülser yaraları oluşmuştu. Fakat doktorlar, bu semptomları (belirtileri) açıklayamamışlar, bir hafta sonra seçim kampanyasına dönebileceğini bildirmişler ama iki hafta sonra bu kez, Yuşçenko, sırt ağrısı ile kliniğe geri dönmüştü. Ancak doktorlar yine bir şey yapamamışlardı. Kampanyasına devam eden Yuşçenko’nun yüzündeki bozukluk artmış ve kendisine ağrılarını dindirmesi için bir sonda takılmıştı.

Ünlü İngiliz toksikolojisti John Henry, Yuşçenko’daki belirtilerin, dioksin zehirlenmesine benzediğini ifade etmişti.

Yanukoviç taraftarları, Yuşçenko’nun rahatsızlığının "bozuk suşi" yemesinden, çok konyak içmesinden veya uçuklamadan meydana geldiğini iddia etmişler ve Yuşçenko’nun rahatsızlığına ilişkin açılan Rada soruşturmasında, herhangi bir bulguya rastlanamamıştı.


SBU yetkilileri, reddetmişti


Ukrayna Gizli Servisi (SBU) ise Viktor Yuşçenko’nun dioksin ile zehirlenerek yüzünün şeklinin değişmesi ile ilgisi olduğu yönündeki iddiaları reddetmişti. SBU’nun 24 Aralık 2004’deki açıklamasında, "Ukrayna Gizli Servisi, başkan adayının zehirlenmesinin yeri ve zamanının tesbit edilmesine yarayacak herhangi bir resmî belge elde edememiştir" deniliyordu.

Yuşçenko, kampanya sırasında Associated Press Ajansı ile yaptığı bir röportaj sırasında, seçim kampanyasına başladığı 5 Eylül 2004 tarihinde, SBU Başkanı Ihor Smeshko ve yardımcısı Volodymyr Satsyuk ile birlikte yediği akşam yemeğinde zehirlenmiş olabileceğini bildirmişti. Her iki yetkili de zehirlenme olayına karıştıklarını reddetmişlerdi.