AKMESCİT / SİMFEROPOL (QHA) -

Zampira Asanova, Moskova’ya temsilci olarak ilk gidenler arasındadır. Aynı zamanda 1966 yılından itibaren Moskova’daki insan hakları savunucuları ile ilk teması sağlayan, Milli Hareketimizin sesinin hür dünyaya ulaşması yolunda ilk teşebbüsü yapan kişidir.

Zafer Karatay
QHA Köşe Yazıları -  9 Mayıs 2011

Kırım Tatar Milli Hareketi’nde kadınlar çok önemli yer tutmaktadır. İsmail Bey Gaspıralı’nın bizlere bıraktığı muhteşem mirasın içinde Kırım Tatar kadınlarına kızlarına toplum hayatında kazandırdığı yer ve itibar, pırlanta gibidir.

Aslında Kırım Tatar toplum hayatında kadınlar ve kızlar hiçbir zaman değersiz olmamıştır. Arap dünyasındaki ve bu kültürden etkilenen Türk toplumlarındaki gibi geri plana itilmemiştir.

Çarlık Rusya’sı işgali ve ilhakı sonrasındaki karanlık asırdan sonra Kırım Türklerini, umumen Rusya Müslümanlarını  cahillik ve geri kalmışlıktan aydınlığa götüren, büyük aydınlanmacımız İsmail Gaspıralı, kadınlara, kızlara özel bir önem vermiştir.Tercüman Gazetesi’nin neşrinde en büyük destekçisi eşi Zühre Gaspıralı olmuştur. Onlar için Alemi Nisvan (Kadınlar Alemi) dergisini çıkarmıştır. Bu derginin sorumluluğunu da kızı Şefika Gaspıralı’ya vermiştir. Bu o zamana kadar değil Türk İslam Dünyasında bir çok Avrupa ülkesinde bile görülmemişti. Onun yolunda ilerleyen Kırım Tatar aydınları, Kırım Tatar halkı 1917 yılında Kurultay seçimlerinde kadınlara da seçme ve seçilme hakkını tanıyarak, 1917 yılı Aralık ayında toplanan Kırım Tatar Milli Kurultayı’nda  13 Kırım kadınına görev vermiştir. Şefika Gaspıralı divan üyelisi olarak ön saflardadır.

Aile ve toplum hayatında Kırım Tatar kadınlarının tarihten gelen, İsmail Gaspıralı ile çağa uygun rol modele kavuşturulan, örneklenen  ve onlara kazandırılan güven, 18 Mayıs 1944 sürgün faciası ve sonrasında olumlu sonuçlarını göstermiştir. Erkeklerinin çoğunluğu cephede yada emek ordusu bahanesiyle tecrit edilmiş iken sürgüne uğratılan Kırım Tatarlarının hayatta kalmaları var olmaları ve tekrar ayağa kalkmalarında Kırım Tatar kadınları birinci derecede etkin rol oynamışlardır.

Vatan Kırım’a dönme ve gaspedilen milli ve dini hakları elde etme mücadelesinde de kadınlarımız ön saflardadır.

Bu elleri öpülesi kadınlarımızın en önemlilerinden biri de Dr. Zampira Asanova’dır.

Geçtiğimiz günlerde 70. yaşı kutlandı. Gidemediğime, o gün orada olamadığıma gerçekten üzüldüm. Dr. Zamfira Asanaova’nın benim için önemi çok büyüktür. Ona olan, hayranlığım, sevgim ve saygım sonsuzdur.

Onun hayatı, mücadelesi, Kırım Tatar Milli Hareketi içerisindeki rolü başlı başına bir kitap, bir belgesel film, bir sinema filmi konusudur. Aslında Zampira aptemiz gibi insanlar birer doktora tezi konusu olacak insanlardır. Zampira Asanova, Veciye Kaşka, , Şefika Konsul, Ediye Cemileva, Vasfiye Cemileva Ayşe Seyitmuratova Rahmetli Sabriye Seutova ve Sabriye Erecepova ile diğer adları bu makaleye sığmayacak kadar çok olan Milli mücadele insanlarımız bizim kahramanlarımızdır.

Onlar Kırım’ın ruhlarıdır.

Bugünlerde II. Dünya Savaşı’nın bitişi ve bu savaşta yer almış veteranlar gündemde. Sovyet devrinde bizim gazete, dergilerimiz ve kitaplarımızın kahramanları bu cenk kahramanları idi. Bizim, biz Kırım Tatarlarının tarihlerinin en büyük faciasına uğratıldığı bir savaşı zafer günü olarak kutlamak Kırım Tatar milli ruhu ile, milli mücadelemizle taban tabana zıttır.
Umarız bundan sonra Kırım’daki gazetecilerimiz, yazarlarımız, aydınlarımız gerçek kahramanlarımızın öykülerini daha fazla yazarlar.

Zampira Asanova, Moskova’ya temsilci olarak ilk gidenler arasındadır. Aynı zamanda 1966 yılından itibaren Moskova’daki insan hakları savunucuları ile ilk teması sağlayan, Milli Hareketimizin sesinin hür dünyaya ulaşması yolunda ilk teşebbüsü yapan kişidir.

Milli Hareketimiz ile Moskova’daki dissidentler arasında adeta ilk köprü olarak tarihi bir iş yapmıştır.

O Kırım’ın cesur yüreğidir. Cesareti sadece kadınlara değil erkeklere de örnek olmuştur.

Sovyet döneminde ilk açık protesto, 1968 yılında Çekoslovakya’nın işgalini protesto eden bir grup aydın ve insan hakları savunucusunun gösterileridir. Hemen bunun arkasından Moskova’da toplanan Dünya Komünist Partileri Formuna, yabancı gazetecilerin geleceğini tahmin eden Kırım Tatar Milli Hareketi’nin bir avuç cesur yüreği, Moskova’da Mayakovski meydanında ilk gösteriyi yapan Kırım Tatarları olarak tarihe geçmiştir.

Ayder Zeytullayev, Talat İbrahim, Reşat Cemil, Enver Ametov ve aralarındaki tek kadın göstericiler olarak Zampira Asanova. Üstelik onlar Çekoslavakya’nın işgalini protesto eden aydınların başına neler geldiğini bile bile, Mayakovski meydanında pankart açmışlar ve olanca sesleriyle Kırım Tatarlarının haklarını talep etmişlerdir.

Dr. Zampira Asanaova, inanılmaz bir sağ duyuya, sezgiye sahiptir. Milli Hareketimizin çizgisinden sapmaması için mücadele verir. Teşkilatçıdır. Hiç beklenmedik anda, beklenmedik ama çok doğru çıkışlar yapar. Eylemler gerçekleştirir.

Milli Hareketimizi, Milli hareketimizin samimi aktivistlerini asla satmamış, asla yalnız bırakmamıştır.

Çok zekidir. Ancak geçirdiği yüz felcininin geride bıraktığı hasar sebebiyle biraz geri planda durmayı tercih eder. Ama hiçbir şey gözünden kaçmaz. Kim halkına samimiyetle hizmet eder, kim yalancı güreş yapabilir.

Dr. Zampira Asanova. Zampira apte! Allah sana sağlık versin. Mücadele gücü versin. Allah sağlıklı ve uzun bir ömür versin. Çünkü daha Kırım’ın sana ve senin gibi insanlara çok ama çok ihtiyacı var.

Sen Kırım’ın gizli kahramanlarındansın. Seni tanıdığım için, senin dostluğunu ve güvenini kazandığım için kendimi bahtlı sayıyorum. Gurur duyuyorum.

QHA