PRAG (QHA) 21 OCAK 2019 -

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve Kabataş Erkek Lisesi işbirliğinde, Galiçya Cephesi'nde ve I. Dünya Savaşı'nın diğer cephelerinde hayatını kaybeden Çek ve Türk askerler hatırasına Charles Üniversitesi'nde anma programı gerçekleştirildi.

Uzakdoğu Asya ve Dünya Projesi kapsamında, Kabataş Erkek Lisesi öğrenci ve öğretmenlerinden oluşan 12 kişilik heyet Çek Cumhuriyeti’nde Galiçya Cephesi'nde ve I. Dünya Savaşı'nın diğer cephelerinde hayatını kaybeden Çek ve Türk askerler hatırasına 1348 yılında kurulan Charles Üniversitesi'nde anma programı düzenlendi.

TİKA’dan yapılan açıklamaya göre, programa Charles Üniversitesi Yakındoğu ve Afrika çalışmaları Enstitüsü Başkanı Doç. Dr. Pavel Sladek, T.C. Prag Büyükelçisi Ahmet Necati Bigalı, Türkoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Jitka Maleckova, Çek öğretim görevlileri ve öğrenciler katıldı.

Programda Balkan, Çanakkale ve I. Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde hayatını kaybeden öğretmen ve öğrencilerinin hatırasına çekilen Kabataş Erkek Lisesi öğrenci ve öğretmenlerinin oynadığı “Daha bir çiçekken” kısa filmi izletildi. Daha sonra öğrenciler Müzik öğretmenleri eşliğinde, ”Çanakkale içinde vurdular beni” türküsü ile “Bir başkadır benim memleketim” ve “Ach synku synku” adlı Çekce şarkıyı seslendirdiler.

Başta Prag Belediyesi olmak üzere yerel otoritelerle de temaslarda bulunan heyet, Atatürk'ün 1 Haziran-28 Temmuz 1918 tarihlerinde kaldığı Karlovy Vary'de müze haline dönüştürülen odasını da ziyaret etti.

Heyet programın son gününde Pardubice Türk şehitliğinde defnedilmiş 508 askeri ebedi istirahatgahlarında ziyaret etti.

Krematoryum bölgesi şehir mezarlığında bulunan Pardubice Türk Şehitliği’nde, I. Dünya Savaşı sırasında Galiçya Cephesi'nde savaşan askerlerden salgın hastalık ve tedavi için getirildikleri Pardubice Hastanesi'nde vefat eden şehitler yatıyor. 499 askerin defnedildiği şehitliğe, Liberec ve Josefov kentinde bulunan 9 şehidin de nakledilmesiyle şehitlikteki şehit sayısı 508'e ulaştı. Şehitlik 2001 yılında restore edildi.

GALİÇYA CEPHESİ (1916–1917)

Galiçya, I. Dünya Savaşı'nın başlarında Rusya ve Avusturya-Macaristan arasındaki çatışma alanlarından biridir. İlk Galiçya Muharebesi (Savaşı), Rusya'nın savaşın başlarında burayı işgal etmesiyle başlamış, 26 Ağustos-11 Eylül 1914'te gerçekleşmiştir. Avusturya-Macaristan ordularının kesin yenilgisiyle sonuçlanan muharebenin ardından Ruslar Lemberg'i ve Doğu Galiçya'yı ele geçirmişlerdir. Daha sonra Almanlarca takviye edilen müttefik güçler Rusları yenilgiye uğratarak bölgeyi geri ele geçirmişlerdir. Galiçya bölgesinde Osmanlı Devleti müttefiki Avusturya-Macaristan'a destek vermek amacıyla 15. Kolordusunu 22 Ağustos 1916'da bu muharebeye göndermiştir.

 Osmanlı askeri Galiçya'da, Almanya'nın verdiği demir miğferlerle

Türk askerleri burada Rusların zehirli gaz saldırısı dahil pek çok zorlukla karşılaşmış, Rus hücumlarına karşı müttefiklere verdikleri destekleri ve verilen kayıplar nedeniyle dönemin Alman ordusunun yayınladıkları bildirilerde iki millet (Türkler ve Almanlar) "kan kardeşi" ilan edilmiştir.

Alman İmparatoru II. Wilhelm (Kaiser), Galiçya'daki Türk birliğini ziyaret ediyor

Bilindiği gibi Çekya, Macaristan, Polonya ve Ukrayna’da da çeşitli dönemlerden Türk şehitlikleri bulunuyor. Çanakkale savunmasının bir benzeri Galiçya’da gösterildi ve Galiçya Cephesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun başarılı olduğu cepheler arasında yer aldı.

QHA