AKMESCİT/SİMFEROPOL (QHA) 23 HAZİRAN 2018 -

Tam kırk yıl önce bugün, 23 Haziran 1978'de, Kırım’ın Beşterek (Donskoye) köyünde tüm sivil toplumu sarsan ve uluslararası yankı uyandıran bir trajedi meydana geldi.

3 çocuk babası 46 yaşındaki Kırım Tatarı Musa Mamut, Kırım Tatar halkının haklarının ihlal edilmesine karşı, onlara uygulanan ayrımcı politikaya karşı, Sovyet zulmüne karşı protesto olarak evinin önünde kendini ateşe verdi. Musa Mamut, kaldırıldığı hastanede 28 Haziran 1978 yılında yaşama veda etti.

MUSA MAMUT KİMDİR?

20 Şubat 1931 tarihinde Kırım’ın Balıklava bölgesi Uzuncu (Kolhoznoye) köyünde doğdu. Babası Yagya Mamut çobanlık yapıyordu. 1944 yılında Kırım Tatar sürgünü sırasında 5’i erkek ve 2’si kız 7 çocuktan ve anne babasından oluşan Musa Mamut’un ailesi Taşkent ili Mirzaçul bölgesine sürgün edildi. Sürgünlüğün ilk yıllarında Musa Mamut’un iki erkek ve iki kız kardeşi açlıktan hayatlarını kaybetti. 1961 yılında Musa Mamut babasını,1969 yılında da annesini kaybetti.

1975 yılının Nisan ayında Musa Mamut ailesiyle birlikte Kırım’a taşınıp Akmescit bölgesi Beşterek köyünde bir ev satın aldı. Ancak ev satın alma işlemleri ve Musa Mamut’un aile mensuplarının evde kaydedilmesi işlemlerinin yapılmasına izin verilmedi. Ardından Musa Mamut ve eşi Zekiye Abdullayeva’ya karşı pasaport rejimini bozma yani kayıt işlemleri yapılmadan Kırım’da ikamet etme gerekçesiyle dava açıldı. 23 Nisan 1976 tarihinde Musa Mamut gözaltına alındı. 13 Mayıs 1976 tarihinde Akmescit Bölge Mahkemesi, Musa Mamut’a 2 yıl hapis cezası, eşine ise 2 yıl şartlı ceza verdi.

Bir yıl sonra Musa Mamut, Akmescit Bölge Mahkemesi’nin hükmü öngörülen süreden 9 ay erken serbest bırakıldı ve  Beşterek köyüne döndü. Ancak 20 Haziran 1978 tarihinde Musa Mamut ve eşine karşı aynı gerekçeyle yeni bir dava açıldı.

Musa Mamut, 23 Haziran’da saat 10.30’da ailesini Kırım’dan tekrar sürgün etmek üzere evine gelen Sovyet idarecilerinin gözü önünde üzerine benzin dökerek kendisini yaktı. Üç çocuk babası Musa Mamut, 28 Haziran 1978’de Akmescit şehir hastanesinde vefat etti. Hayatının son dakikasına kadar tam bilincinde olan Musa Mamut, Kırım Tatarlarının haklarının çiğnenmesini protesto etmek için böyle bir harekette bulunduğunu kaydetti.

Musa Mamut, 30 Temmuz 1978 tarihinde Beşterek köyünün mezarlığında toprağa verildi.

QHA