KİEV (QHA) -

21 Şubat  tarihinde Dünya Anadil Günü kutlamaları çerçevesinde çeşitli etkinlikler kaydedildi.

Bu yıl New York’taki Birleşmiş Milletler Merkezi’nde yapılacak Dünya Anadil Günü kutlamasına Dünya Ukraynalılar Kongresi de katıldı. Kongrenin basın servisinin verdiği bilgilere göre, etkinlik sırasında “İşgal edilen Kırım’da anadil baskısı ve kültür haklarının ihlali” adlı sunum yapıldı. Dünya Ukraynalılar Kongresi Başkanı Yevgeniy Çoliy teşkilatın, BM üyesi olan ülkelerin dikkatini, Ukraynalı ve Kırım Tatar gençlerinin anadillerinde eğitim almalarını engelleyen Rus işgalci politikasına çekmek istediğini söyledi.

Uluslararası Ana Dil günü dolayısıyla işgal edilen Kırım’da çeşitli etkinlikler düzenlendi.

Rus işgalcilerin kontrol ettiği yerli “Millet” televizyon kanalı, Kırım Tatar dilini koruma konulu yayın maratonu hazırladı. Yayında Kırım Tatar dili öğretmenleri, sanat camiası temsilcileri, Rus yanlısı dini ve siyasi liderler katıldı. Kırım Rus yönetimi tarafından kurulan “Millet” televizyon kanalının hazırladığı programa katılan Kırım Müftüsü Emirali Ablaev, “Kırım Müslüman yerli halkı, Kırım Tatarlarının dillerinin kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya olduklarından dolayı bu gün özel bir anlam taşıyor.” şeklinde konuştu.

Konuşma sırasında Emirali Ablayev Kırım Tatar dilinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Dilin geliştirilmesi, sadece Müftülük veya başka bir teşkilatın vazifesi değil, dilin geliştirlmesi sadece tüm halkın çabalarıyla yapılabilecek bir şey. Halk kendi ana dilinde konuşmalı, günlük hayatında onu kullanmalı. Eğer dilimizi evde, camide, toplumda kullanmazsak, hayatımızın tadı kalmaz. Allaha şükür, bunu bize kimse yasaklamıyor, burada hiç zorluk yok, herşey bizim ellerimizde.” diyerek dolaylı yollardan işgalci yönetimin ana dil konusunda herhangi bir baskı kurmadığını iddia etti.

Ancak bilindiği gibi Rusya tarafından Kırım işgal edildikten sonra Kırım Tatar milli okullarda eğitim dili Rusça oldu. Kırım Tatarca eğitim veren ilkokul sınıflarının sayısı da azalmaya devam ediyor.

Daha önce Kırım tatar Milli Meclisi Eğitim Bölümü Başkanı Emine Avamileva, “Verilerimize göre, Kırım’daki okullarda eğitim gören çocukların yüde 30’u Kırım Tatarlarıdır. Ancak sadece yüzde 3’ünün ana dilini tam olarak öğrenme imkanına sahip. Kırım’da çocukların yüzde 50 veya yüzde 75’inin Kırım Tatarı olduğu okullar bulunuyor ama bu çocuklara ana dilini öğrenme imkanı sağlanmıyor. Bu imkan için mücadele etmek lazım. Bunun sonucunda Kırım’da çocukların yüzde 96’sı terbiyeyi ve eğitimi Rus dilinde alıyor” şeklinde açıklama yapmıştı.

Nitekim Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı, Dünya Kırım Tatar Kongresi Başkanı, Ukrayna milletvekili Refat Çubarov,  Rus işgalcilerin, Kırım’dan tüm Kırım Tatar halkını kovmayı planladığını açıklamıştı.

Dünya Anadili Günü, dil çeşitliliğinin ve farklı dillerde eğitimin desteklenmesi, kaybolma tehlikesi altındaki dillerin gelişiminin sağlanması amacıyla UNESCO Genel Konferansının 30. Toplantısının girişimiyle 2000 yılından itibaren kutlanıyor. Uzmanlara göre eğer bir toplumda çocukların yüzde 30’undan daha azı ana dilini öğreniyorsa bu dil kaybolma tehlikesi altında kabul ediliyor.
 
Kırım Tatar dili de, çeşitli derecelerde kaybolma tehlikesi altında olan toplam 2 bin 465 dilin bulunduğu UNESCO’nun Kaybolma Tehlikesi Altındaki Dünya Dilleri Listesi’nde yer alıyor.

QHA