BÜKREŞ (QHA) -

Rusya'nın Kırım'ı işgalinin, farklı etkinliklerle gündemde tutulması ve baskı politikasına dikkat çekilmesi birçok ülkede devam ediyor. Bu etkinliklerden biri geçtiğimiz gün Romanya'da gerçekleştirilen "Kırım-Jeopolitik olaylar" adlı konferans oldu.

Konferans sırasında birkaç uzman Kırım ve Karadeniz civarındaki gelişmelerle ilgili görüşlerin aktardılar. Katılımcıların; Teofil Rendiuk, (Ukrayna’nın Bükreş Büyükelçiliği Maslahatgüzarı), Gayana Yüksel (Kırım Tatar Milli Meclis üyesi ve Kırım Haber Ajansı müdürü), Paraschiva Bădescu (Romanya’nın eski AGİT elçisi) Prof. Dr. Tahsin Gemil (Babeș Bolyai Üniversitesi, Türkoloji ve Orta Asya Çalışmaları Enstitüsü müdürü), Amet Varol (Romanya Müslüman Tatar Türkleri Demokrat Birliği'nden Romanya milletvekili), Ion Marocico (Romanya milletvekili), Angela Grămadă (Expert for Security and Global Affairs Association-ESGA
 eş kurucusu) olduğu konferansın moderatörlüğü Geopolitica Club Romanya’nın müdürü Vasile Simileanu tarafından gerçekleştirildi.

Konuşmasında Teofil Rendiuk tarih boyunca geçmişten günümüze Kırım sorununa değindi. Rendiuk, Kruşçev tarafından Kırım’ın Ukrayna’ya verilmesini hatırlatarak Ukrayna’nın 1991’de bağımsızlığını ilan etmesinden ve Kırım Tatarlarının Sürgün’ün ardından yarımadaya yerleşmelerinden bahsetti. Teofil Rendiuk Ukrayna devletinin her zaman Kırım Tatarlarına destek sağladığını da ekledi.

Gayana Yüksel sunumunda Kırım Tatarların yaşadıkları sorunları ele aldı. Yüksel, "Kırım’daki insan hakları ihlallerinden bahsetmek için birkaç gün lazım” diyerek her gün yeni bir baskının kaydedildiği Kırım'daki insan hakları ihlallerinden birkaç tanesine değindi. Gayana Yüksel konuşmasını Kırım’da cesetleri bulunan Kırım Tatarlarını hatırlatarak başladı ve kanunsuz mahkemelerden bahsederek devam etti. Yüksel, ölü bulunan Kırım Tatarlarından en çok bilinenin Reşat Ametov olduğunu söyledi: "Onun tek suçu işgale karşı Kırım Bakanlar Kurulu binasının önünde tek kişilik protesto eylemi düzenlemesiydi. Suçlular biliniyor fakat Kırım savcılığı suçluları henüz bulamadı”. Konuşmasında Yüksel, Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Ahtem Çiygöz’ün yargılandığı kanunsuz "26 Şubat" davasını da hatırlattı ve kanunsuz aramalardan dolayı "Kırım'ın bir korku adasına” dönüştüğünü söyledi. Konuşmasının sonunda Gayana Yüksel şu an Kırım Tatar Milli Meclisi’nin Rusya Federasyonunda yasaklanmak istenildiğini belirterek: "Yasaklamanın amacı Meclis üyelerini ve yakınlarını aşırıcı (radikal) ilan edip korkutmaktır" dedi. Romanya’daki Kırım Tatar toplumuna seslenen Yüksel birliğin sağlanmasını teşvik ederek Kırım’daki kardeşlerine ellerinden gelenleri yapmalarını rica etti.

Tahsin Gemil Kırım Tatarlarının tarihine değinerek, Rusya’nın 1783’ten beri amaçlarının değişmediğini, Rusya’nın sadece yöntemlerinin değiştiğini gösterdi. Gemil, Rusların her zaman Akdeniz’e inmek istediklerini ve Kırım’ın ilhakının bu amacın bir parçası olduğunu ifade etti. Kırım Tatarlarının her zaman Rusya’nın planları için bir sorun teşkil ettiğini belirterek: "Onları ortadan kaldırmak için eskiden toplar kulanıldıysa, bügün başka yöntemler kullanılıyor”. dedi. Tahsin Gemil bölgedeki gelişmelerle ilgili birkaç jeopolitik gözlemlerini de paylaştı. Mülteci krizinin Rusya tarafından NATO ve Avrupa Birliğini istikrasızlaştırmak için yaratıldığını söyleyen tarihçiye göre Rusya bu krizi, yaptırımlardan dolayı zor durumda kaldığı için çıkarmaya mecbur oldu.

Diğer katılımcılar da Kırım’ın ilhakından dolayı meydana gelen krizin çeşitli yönlerini ele alarak Rusya’nın uluslararası hukuka uyması gerektiğini vurguladılar ve Kırım Tatarlarının içinde bulundukları zor durumuna değindiler.

Konferansın sonunda dinleycilerin soruları da cevaplandı. Romanya’daki Kırım Tatar toplumunun temsilcileri Ukrayna devletinin Kırım Tatarlarıyla olan ilişkilerini merak ettiler. Ukrayna’nın diplomatik temsilcisine Kiev’deki siyasetçilerin neden Kırım Tatarlarını yarımadanın köklü halkı olarak tanımadıklarının ve Romanya’daki Ukrayna toplumunun neden Rusya’ya karşı düzenlenen protestolara katılmadığını sordular. Teofil Rendiuk cevaben Ukrayna'nın her zaman Kırım Tatarlarına destek vereceğini söyledi.

QHA