KİEV (QHA) -

Kiev’de 14 Haziran tarihinde Bakanlar Kurulu binası önünde “Haklarımız İçin” adlı protesto eylemi  düzenlendi. Protesto eylemini Rus saldırılarından kaçarken kendi evlerini bırakmak zorunda kalan insanlar düzenlendi.

Eyleme katılan iç mülteciler ve hak savunucuları Ukrayna Bakanlar Kurulunun iç mülteciler ile ilgili  637  numaralı kararnamede yaptığı değişiklileri protesto etti. Eylemcilere göre getirilen yeni değişiklikler iç mültecileri için yapılan sosyal ödemeler düzenlemesinde ayrımcılığa yol açıyor.

“Savunma Hakkı” vakfının yasal analisti (legal analyst) Yelena Vinogradova, “Başbakan, söz konusu kararın kamuoyu ile istişare edilmeden yayınlanmayacağını söylemişti. Ama dün (13 Haziran) biz onu hükümetin resmi internet sayfasında onaylanmış olarak gördük.  Kamuoyu ile hiçbir iştişare yapılmadı. Bu belge bizim için ve iç mülteciler için bir şok oldu” diye konuştu.

Bundan sonra sosyal ödemeleri yenilemek için iç mülteciler bir özel komisyona yazılı olarak başvurarak yaşam koşullarını değerlendiren bir rapor isteyecek. Şimdilik komisyonun hangi kriterlere dayanarak sosyal ödemeleri yenileyecekleri veya durduracakları belli değil. Aynı zamanda yaşam koşullarını değerlendiren raporda hangi bilgilerin belirlenmesi gerektiği de belirtilmiyor. Buna göre tüm şartlar uygun bir biçimde  karşılansa bile iç mülteciler yasal olarak almaları gereken ödemeleri sadece birkaç ay sonra öğrenebilecekler.

“Donbas-SOS” sivil toplum örgütünün temsilcisi Alina, “Bu insanlar tanımadıkları bir ortamda bulunuyorlar, kendi evlerinden, işyerlerinden koparılarak yeni yerlere taşınmaya zorlanıyorlar. Evleri, işleri yok. Şu an ikametgah kayıdı olmayanlar için iş bulmak çok zor. İş verenler nedense buna hala dikkat ediyor. İç mültecilere karşı önyargılı davranılıyor. İnsanlar kalıcı ve istikrarlı gelirden mahrum bırakılıyorlar. Şimdi de yasal olarak öngörülen ödemelerin yapılıp yapılmayacağı konusunda şüpheler söz konusu. İnsanlar geçim kaynakları olmaksızın ortada bırakılıyorlar” diye açıklama yaptı.

637 numaralı karardaki değişklikler özellikle Kırım’dan gelen iç mültecileri etkiliyor.

“Kırım Mültecileri” vakfının üyesi Janna Zinovyeva söz konusu değişikliklerin en çok Kırım sakinlerinin vatandaşlık haklarını ihlal ettiğini söyleyerek, “Kırımlılar için bu ne demek? Bizi vatandaşlık haklarımızdan mahrum bırakan ve Ukrayna’da dış mülteci konumuna indirgeyen sistem yasallaştırıldı. Serbest ticaret yasasına göre biz Ukrayna’da sadece iç mülteci belgesi aldıktan sonra Ukrayna sakini oluyoruz. 637 numaralı karardaki sisteme göre bizi bu belgeden mahrum bırakabilirler. Mesela komisyon gelince evde olmazsak ya da mektup elimize ulaşmazsa ve biz onlara ulaşamazsak iç mülteci statüsünden mahrum olacağız. Bu statü verilmeyince biz fiilen Ukrayna vatandaşı olmaktan çıkmış oluruz” diye konuştu.

Yapılan insan hakları ihlallerine dikkat çekmek için iç mülteciler tiyatro eylemi düzenlediler. Temsilen birkaç kişi dikenli tellerle çevirilmiş dar bir alanda kapalı kaldı. Bu esnada farklı devlet kurumları onları “Mülteci” yazılı damgalarla mühürledi.

Eylemcilere konuşan Sosyal Politika Bakanlığının temsilcisi Vitaliy Maşçinin, “Bugün sadece iç mülteciler değil sosyal ödeme alan her Ukrayna vatandaşı, yasalara göre maaşını ikamet ettiği yerde almalıdır” açıklamasında bulununca, “Utanç!” ve “Soykırım!” sloganları eşliğinde eylemi terk etti.

“Kırım SOS” sivil kuruluşun Koordinatörü Tamila Taşeva konuyla ilgili olarak, “Bu Ukrayna devletinin iç mülteciler ile işgal edilen Donbas ve Kırım’da yaşayan insanlara karşı sergilediği bir tutumdur. Onlara göre bu topraklarda yaşayan vatandaşlar eksik vatandaş oluyorlar. Onları hep takibat altında tutacaksın ve diğer vatandaşlardan tecrit edeceksin!” diye yorum yaptı.

Eylemciler Ukrayna hükümetinin taleplerini cevapsız bırakmaları halinde eylemlerini devam ettireceklerini de belirtti.

Geçtiğimiz gün (15 Haziran) 
Kırım Tatar Milli Meclisi üyesi, Kırım Haber Ajansı (QHA) Müdürü Gayana Yüksel, Ukrayna Parlamentosu’nda "Geçici Olarak İşgal Edilen Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Akyar (Sivastopol) Şehrinin Ukrayna’ya Yeniden Entegrasyon Stratejisi: Problemler, Çözüm Yolları, Yöntemler, Girişimler" adlı müzakereler esnasında yaptığı konuşmasında iç mültecilerle ilgili sorunlara değinmişti

Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun sığınmacılara sosyal ödeme yapılmasına ilişkin kararnameden de söz eden Yüksel, “Bu kararname, sığınmacılar ile ilgili daha önce kabul edilmiş olan kararnamelerin olumlu yönlerini yok ediyor. Sığınmacılar üzerinde iktidarın sıkı kontrolü söz konusu. Sosyal yardım almak ve kayıt işlemleri yapmak için sığınmacılar, iktidar organlarının, Göç Servisi’nin ve SBU’nun (Ukrayna Güvenlik Servisi) aşağılayıcı kayıt ve denetim prosedüründen geçmek zorunda. Bu durum, Ukrayna devletinin Ukrayna anakarasına zorunlu olarak göç edenlerden uzaklaştığını gösteriyor” demişti.

QHA