BAKÜ (QHA) 4 MAYIS 2018 -

Azerbaycan ve İran'ın, Hazar Denizi'ndeki bazı petrol ve doğal gaz sahaları için ortak bir petrol şirketi kuracakları öğrenildi.

Enerji Günlüğü sitesinin haberine göre İran, Azerbaycan'la birlikte bir ortak petrol şirketi kurmak istiyor. İran İslam Cumhuriyeti'nin Uluslararası Petrol ve Petrol Bakan Yardımcısı Emir Hüseyin Zemani, şirketin iki taraf arasında imzalanan bir anlaşma çerçevesinde oluşacağını açıkladı.

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin Mart ayında Azerbaycan'a yaptığı ziyarette, Hazar Denizi'ndeki bazı petrol ve doğal gaz sahalarının ortak geliştirilmesi için iki ülke arasında bir anlaşma imzalanmıştı. Zemani, yaptığı açıklamada imzalanan anlaşmaya göre iki ülke arasında bir ortak petrol şirketi kurulmasının gerektiğini kaydederek, bugünlerde söz konusu şirketi kurmaya çalıştıklarını söyledi.

Üst düzey yetkililer, devlet petrol ihracat seviyesini günde 2.6 milyon olarak belirleyerek, İran'ın petrol ihracatının son aylara göre cari ayda büyük bir artışa şahit olduğunu doğruladı.

 

ORTAK ŞİRKETİN ARKA PLANI

İran Araştırmaları Merkezi'ne göre bu anlaşmanın arkasında Hasan Ruhani'nin Azerbaycan ziyareti bulunuyor. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Nevruz Bayramı’nın hemen akabinde 27-29 Mart 2018 tarihlerinde, Türkmenistan ve Azerbaycan’ı kapsayan ziyaretler gerçekleştirdi. Ziyaretler kapsamında İran-Azerbaycan arasında 8, İran-Türkmenistan arasında ise 12 kadar iş birliği anlaşması ve mutabakat zaptı imzalandı. Her iki ziyarette de ekonomi ve enerji ana gündemi oluşturmuştu.

İran Araştırmaları Merkezi bu anlaşmaların içeriğini şu şekilde açıkladı:

"Azerbaycan’la imzalanan anlaşmalar arasında Hazar Denizi’nde bazı petrol ve doğal gaz alanlarının beraber işletilmesine ilişkin önemli bir anlaşma bulunmaktadır. Bu, İran’a karşı yeni yaptırımların devreye sokulmasının gündemde olduğu bir dönemde oldukça dikkat çekici bir gelişmedir. Çünkü söz konusu anlaşma yalnızca İran ve Azerbaycan arasında imzalanan ve diğer ortakların yer almadığı ilk enerji anlaşması özelliğini taşımaktadır.

İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC), Azerbaycan’ın “Şahdeniz” doğal gaz sahasının ortak işletilmesi ve üretimin paylaşılması anlaşmasında (Production Sharing Agreement- PSA) ve bu doğal gazı, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa piyasalarına çıkaran “Güney Kafkasya Boru Hattı” (South Caucasus Pipeline - SCP) projesinde yüzde 10 paya sahiptir.

Ancak tüm bu projelerde diğer ortaklar ve uluslararası petrol ve doğal gaz şirketleri de yer almaktadır. Beraber işletilecek sahanın ismi henüz kamuoyuyla paylaşılmasa da bunun 2001 yılında, ülkeler arasında ciddi anlaşmazlığa neden olan “Araz-Alov-Şerg” veya “Alborz” adıyla zikredilen petrol sahasının bir kısmı olabileceği tahmin edilmektedir. Ne var ki açık denizdeki bu sahanın hidrokarbon kaynakları oldukça derindedir ve üçüncü tarafların ortaklığıyla dışarıdan teknoloji desteği almadan söz konusu kaynakları çıkarabilmek zor görünmektedir."

QHA