ASTANA (QHA) 28 OCAK 2019 -

Kazakistan Merkez Bankası, bastıkları hatıra paralara Kazak ve Türk tarihinden önemli şahsiyetlerin isimlerini verdi.

Kazakların, geçen aylarda piyasaya sürülen sınırlı sayıdaki özel basım olan Türk mitolojisindeki Bozkurt (Kökbörü) motifini paralarında yaşattığı bildirilmişti.

Kazakistan'da daha önce de basılan paralarda, Moğol İmparatorluğunun kurucusu Cengiz Han, 17. yüzyılda yaşamış Kazakların ünlü Hakanı Abılay Han, Ebulhayır Han gibi şahsiyetlerden Göktürk Kağanlığının yöneticilerinden Kül Tigin'e, Kazak topraklarında doğmuş büyük Türk İslam bilgini Farabi'den Saka kraliçesi Tomris'e kadar pek çok tarihi sima hatırlatılıyordu.

Kazakistan'ın bağımsızlığını kazanmasıyla milli para birimi tengenin kabul edildiği 1993'ten bu yana ülkede çıkarılan onlarca hatıra paraya tarihi şahsiyetlerin isimleri verildi. Kazakistan Milli Bankası tarafından basılan hatıra paralarda Kazak hanlarından Cengiz Han, Ablay Han, Ebulhayır Han, Göktürk Kağanlığı yöneticilerinden Kül Tigin, ünlü İslam alimlerinden Farabi, Saka kraliçesi Tomris ve Türk mitolojisindeki Bozkurt'un resmi bulunuyor. 

PARAYA "KÜLTİGİN" İSMİ VERİLDİ

Cengiz Han'ın at üstündeki resminin yer aldığı 100 tengelik madeni para, 2008'de 13 bin adet basılırken, Saka kraliçesi Tomris'in adının verildiği 100 tengelik gümüş paralar 2011'de satışa çıkarıldı. Bir tarafında Kül Tigin'in resmi diğer tarafında Kazakistan'ın hanedan armasının bulunduğu para 2016'da, Timur İmparatorluğu'nun kurucusu Emir Timur'un adının bulunduğu para ise 2015'te piyasaya sunuldu.

Türklerin ana totem hayvanı sayılan bozkurt, ülkenin Ala Dağlarındaki "cömert kalp" anlamına gelen Bayan Jürek Dağı'nda bulunan kaya resimlerindeki haliyle, "Türk askeri" adıyla sunulan 500 tengelik parada yer almıştı. Tarihi kaynaklarda, kaya resimlerinde elinde mızrakla at üstündeki eski Türk askerinin gösterildiği belirtiliyor. Tarihte Göktürklerden önce yaşayan Türklerin ana totem hayvanlarından ve göçebe inançlarında gökyüzüyle bağlantılı önemli sembollerden biri olan Bozkurt'un ismi geçen yıl dolaşıma sunulan 5 bin, 500, 200 ve 100 tengelik hatıra paralara verildi. 5 bin ve 500 tengelik paralar gümüşten altın kaplama teknolojisinin kullanımıyla yapıldı. Hatıra paralar çoğunlukla hediye ve koleksiyon amaçlı kullanılıyor.

"TARİHİ ŞAHSİYETLERİN PARALARDA YAŞATILMASI TOPLUMUN BİLİNCİNİ ARTIRIYOR"

Uluslararası Türk Akademisi Uzmanı Türkolog Timur Kozırev, yaptığı açıklamada, tarihi şahsiyetlerin herhangi bir milletin tarihindeki en önemli olayları ve milletin esas değerlerini simgelediğini belirterek, "Tarihi şahsiyetlerin ve figürlerin paralarda yaşatılması toplumun tarihsel bilincinin artırılması açısından önemlidir." dedi. Her milletin folklorunda yansıtılan simgelerin de tarihi şahsiyetler kadar önemli olduğunun altını çizen Kozırev, Kazak milli parasındaki bozkurtun tarihte göçebelerin ana totem hayvanlarından olduğunu dile getirdi. Kozırev, "Türk dünyası ve dünyada yaygın bir sembol olan bozkurt, Türk dünyasının tarihsel bilincinde artık kendi yerini almıştır. Dolayısıyla parada yansıtılması çok da doğaldır." diye konuştu. Kozırev ayrıca bozkurtun insanın cesaret, yöneticilik gibi özelliklerini simgelediğini sözlerine ekledi.

QHA