KİEV (QHA) -

Taras Şevçenko Kiev Milli Üniversitesi Uluslararası Hukuk Bölümü öğretim görevlisi Doç. Anton Korineviç, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in imzaladığı ve Rusya’nın savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım ve saldırı suçlarına bakan Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kurucu belgesi olan Roma Statüsü'nden çekilmesini öngören kararnamenin, Rusya vatandaşlarını geçici olarak işgal edilen Kırım ve Donbas’taki suçları dahil işledikleri suçlar için sorumluluktan kurtarmadığını ifade etti.
 
Anton Korineviç, Kiev’de düzenlenen “Lahey Uluslararası Ceza Mahkemesi Kararlarının ve BM’nin Kırım Kararının Hukuki ve Siyasi Sonuçları” konulu yuvarlak masa toplantısında şöyle konuştu: “Putin’in Roma Statüsü katılımcısı olmak istememesi ile ilgili kararnameyi imzalamasının uluslararası hukuk açısından hiçbir değeri yok, çünkü Rusya zaten Roma Statüsü katılımcısı değildi ve ona göre hiçbir yükümlülüğü yoktu. Rusya uluslararası arenada bulunan bir kuruluşun üyesi olmak istemediğini tasdik etti. Bunda sorun yok, bu devletin egemenlik haklarıyla ilgilidir.
 
Ancak Rusya vatandaşlarının Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde cezalandırılması olanağını hiçbir şekilde etkilemeyeceğini belirtmeliyim. Çünkü onlar Ukrayna’ya karşı suç işlediler. Bu konuda Uluslararası Ceza Mahkemesi, ülkesellik ilkesine göre hareket edecek. Suç nerede işlendi? Ukrayna’da. Ukrayna ise Uluslararası Ceza Mahkemesi hukukunu tanıyor. Yani Kırım ve Donbas dahil Ukrayna’da soykırım, insanlığa karşı suç, askeri suç işleyen herhangi bir kimse Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından cezalandırılabilir.”

 
Öte yandan Venedik Komisyonu’nun eski üyesi Marina Stavniyçuk da günümüzde Ukrayna’nın Roma statüsünü tam ölçüde onaylamadığını ve bunun, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin suçluları cezalandırmasında bazı hukuki engeller oluşturabileceğini ifade etti.
 
Stavniyçuk, “Ukrayna Anayasası’nın hükümlerinde söz konusu onay başlangıçtan beri en az 3 yıl için ertelenmişti. Bunun, bizim için son derece dezavantajlı bir durum oluşturacağını düşünüyorum, çünkü askeri saldırı şartlarında Ukrayna bu onaya ihtiyaç duyuyor. Bugüne kadar Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne iki kez başvurduk ve Uluslararası Ceza Mahkemesi başvurularımızı kabul etti. Ama ilk önce, belirli ulusal mekanizmaların olmaması ile ilgili bazı usul sınırlamaları söz konusu. Yani diyelim ki belirli bir kişinin teslim edilmesi söz konusu olursa, kişilerin teslim edilmemesi veya cinai sorumluluğa tabi tutulması ile ilgili prosedürlere itiraz edilmesi ihtimali ortaya çıkabilir” dedi.
 
Ukrayna Anayasası’nda Roma Statüsü’nün en yakın zamanda onaylanmasına yardımcı olacak değişikliklerin getirilmesi gerektiği fikrini paylaşan Marina Stavniyçuk, “Ukrayna için siyasi açıdan değil hukuki açıdan Anayasa’ya değişiklik getirilmesi ve Anayasa’nın 214. maddesinin hükümlerinin Roma Statüsü’ne hemen katılımı ve onaylanmasını sağlayacak şekilde hazırlanması daha uygundur. Günümüzde söz konusu madde, Ukrayna’ya Roma Statüsü’ne tam olarak dahil olma olanağı sağlamıyor. Bundan dolayı Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne "ad hoc" usulü kullanarak başvurmamız halinde zorluklarla karşılaşabiliriz” diye kaydetti.
 
Daha önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 16 Kasım tarihinde Rusya’nın savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ve saldırı suçlarına bakan Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kurucu belgesi olan Roma Statüsü'nden çekilmeyi öngören kararnameyi imzaladığı bildirilmişti.

QHA